Pamiętnik więźnia

„Pamiętnik więźnia” – Feliks Dzierżyński.

„Pamiętnik więźnia” spisywany był w X Pawilonie w okresie od 30 kwietnia 1908 r. do 8 sierpnia 1909 r. W dniu 21 sierpnia 1909 r., na mocy dwóch wyroków skazujących go na wieczne osiedlenie na Syberii, Feliks Dzierżyński wyrusza po raz trzeci etapem do guberni jeniesejskiej. W listopadzie 1909 roku ucieka po raz trzeci.

Książka ta, wydawana w Polsce w okresie PRL (m.in. przez wydawnictwo Książka i Wiedza w latach 1951 i 1953), stanowiła ważny element komunistycznej propagandy i kultu Dzierżyńskiego, przedstawiając go jako krystalicznego idealistę, męczennika oraz bohatera walki z caratem.