„Niewidoczne Historie warszawskich służących” – red. Zofia Rojek.
„Niewidoczne. Historie warszawskich służących” to książka wydana przez Muzeum Warszawy pod redakcją Zofii Rojek, która stanowiła dopełnienie głośnej wystawy czasowej o tym samym tytule. Publikacja ta przywraca pamięć o tysiącach kobiet, bez których funkcjonowanie przedwojennych, mieszczańskich domów w stolicy byłoby niemożliwe.
- Kontekst: Książka towarzyszyła ekspozycji otwartej w siedzibie głównej Muzeum Warszawy na Rynku Starego Miasta.
- Skala zjawiska: Na przełomie XIX i XX wieku usługi domowe świadczyło blisko 20–25% pracujących mieszkańców Warszawy. W dwudziestoleciu międzywojennym w stolicy pracowało rocznie około 40 tysięcy służących.
- Tematyka esejów: Autorzy tekstów analizują proces rekrutacji dziewcząt, różnice klasowe i kulturowe między nimi a chlebodawcami, a także brak ochrony prawnej i całkowitą rezygnację ze sfery prywatnej.
- Podmiotowe ujęcie: Przybliżenie sylwetek kobiet pogardliwie nazywanych wtedy „garkotłukami”.
- Zwrot ku rzeczom: Analizę przedmiotów codziennego użytku (np. fartuchów, szczotek, modlitewników), które stanowiły narzędzia pracy i nieliczne pamiątki po służących.
- Współczesny komentarz: Próba powiązania dawnego wyzysku z dzisiejszą sytuacją imigrantek na rynku pracy domowej oraz problemem nieodpłatnej pracy kobiet we współczesnych gospodarstwach.
Wymiary: 26,5 cm x 19,4 cm. Oprawa miękka, stan bdb/bdb-. Śladowe przygięcie okładki. Wyd. Muzeum Warszawy, 2021. 280 stron.



