Mit – Eros – Casrum – Sytuacje młodopolskie

Mit – Eros – Casrum – Sytuacje młodopolskie – Wojciech Gutowski

• Mit: Rozumiany nie jako archaiczna bajka, ale jako głęboka struktura organizująca ludzkie doświadczenie i poszukiwanie sensu w świecie dotkniętym kryzysem wartości (dekadentyzm). Pisarze Młodej Polski reinterpretowali mity antyczne (np. dionizyjskość, ponowny paradygmat nicości), biblijne oraz narodowe, nadając im nowoczesny, często bluźnierczy lub skrajnie subiektywny sens.
• Eros: Sfera popędu, miłości i zmysłowości, która w Młodej Polsce przestaje być tematem tabu lub wyłącznie motywem romansowym. Eros staje się siłą kosmiczną, metafizyczną, a zarazem niszczycielską (fatalną). Miłość zmysłowa splata się z cierpieniem, grzechem i śmiercią (motyw Thanatosa), będąc jednocześnie próbą przekroczenia granic własnego „ja”. [1]
• Sacrum: Obszar świętości i metafizyki, który w dobie kryzysu tradycyjnej religijności (nietzscheańska „śmierć Boga”) ulega gwałtownej redefinicji. Młodopolskie sacrum przejawia się w panteizmie, mistycyzmie, poszukiwaniu absolutu w sztuce („sztuka jako religia”), ale także w profanacji, satanizmie i prowokacji religijnej.