Zapomniana stolica Bizancjum – Steven Runciman

Mistra, położona na stokach malowniczego Tajgetu na Peloponezie, w żyznej dolinie Sparty – była jednym z najpiękniejszych miast bizantyjskich w Grecji. Założona przez krzyżowców w XIII w. okres świetności przeżywała pod panowaniem Bizantyjczyków, pół wieku później jednak poniosła klęskę z rąk Turków. W czasach Paleologów i Kantakuzenów była stolicą kulturalną cesarstwa. Jako ośrodek nauki i sztuki odegrała nader istotną rolę w dziejach kultury europejskiej. Działający tam bowiem najwybitniejszy z bizantyjskich myślicieli Pleton oraz jego uczniowie wywarli niezwykły wpływ na ówczesnych humanistów włoskich, przyczyniając się do rozbudzenia zainteresowań starożytnością. Z kolei Goethe w Mistrze właśnie umieścił spotkanie Fausta z Heleną Trojańską. Trudno o lepsze miejsce na spotkanie świata klasycznego i średniowiecznego niż to miasto, wzniesione w pobliżu ruin starożytnej Sparty, w którym tak pieczołowicie pielęgnowano i przekazywano schedę antyku. Z tego spotkania wziął początek renesans.