Stwarzanie świętości – Walter Burkert

Ofiara – od złożenia na ołtarzu dziewicy, przez obrzezanie, po poświęcenie tego, co najcenniejsze – jest istotnym elementem wszystkich religii. Czy istnieje naturalne – a nawet biologiczne – wytłumaczenie tych praktyk? Coś, co mogłoby wyjaśnić, dlaczego religie tak różnorodnych kultur podzielają tak wiele idei i rytuałów? W tej niezwykłej książce jeden z najwybitniejszych autorytetów w zakresie religii starożytnych bada możliwość istnienia religii naturalnej – poczucia religijnego i praktyk naturalnie wywodzących się z imperatywów biologicznych.

Jako wolne od późniejszych przekształceń, najdawniejsze religie Bliskiego Wschodu, Izraela, Grecji i Rzymu mogą dostarczyć nam wielu danych, jeśli chodzi o podstawowe właściwości i dynamikę religii — i to właśnie ku tym kulturom Walter Burkert zwraca się w poszukiwaniu odpowiedzi. Jego książka wciąga nas w intelektualną przygodę, która rozpoczęła się 5000 lat temu, i w fascynujący świat boskich znaków i omenów, ofiar i darów, rytuałów i wierzeń nie poskromionych jeszcze przez współczesną naukę i wyrafinowanie. Śledząc paralele między zachowaniem zwierząt i ludzkimi czynnościami religijnymi, Burkert sugeruje, że istnieją naturalne podstawy dla ofiar i rytuałów ucieczki, idei winy i kary, praktyki wymiany podarunków i pojęcia kosmicznej hierarchii oraz rozwoju systemu znaków mających umożliwiać komunikację z niepewnym otoczeniem. Jednocześnie powraca nieustannie do teraźniejszości, przypominając nam, że mimo całej naszej światowości nie znajdujemy się wcale tak daleko od pierwszego Homo religiosus.

Porywając nas w tę zapierającą dech podróż, w sposób tyleż zajmujący, co prowokacyjny, Stwarzanie świętości proponuje nowy wgląd w przeszłość i teraźniejszość myślenia religijnego i stawia poważne pytania o najgłębsze przyczyny i najgłębsze znaczenie ludzkiej religijności.