Portret artysty z czasów młodości

Portret artysty z czasów młodości – James Joyce – Wydawnictwo Dolnośląskie

• Bohater: Powieść śledzi losy Stephena Dedalusa, literackiego alter ego Joyce’a, od jego wczesnego dzieciństwa aż po dojrzałość. Nazwisko bohatera nawiązuje do mitycznego Dedala, symbolu genialnego rzemieślnika i twórcy.
• Fabuła: Czytelnik obserwuje intelektualne i religijne dojrzewanie Stephena w Dublinie przełomu wieków. Bohater przechodzi przez okres głębokiej religijności, zmaga się z pokusami cielesnymi. W końcu odrzuca więzy rodzinne, kościelne i narodowe, aby w pełni poświęcić się sztuce.
• Technika narracyjna: Joyce zastosował nowatorski styl, w którym język ewoluuje wraz z wiekiem bohatera – od prostych, dziecięcych fraz na początku, po skomplikowane wywody estetyczne na końcu. Pojawiają się tu zalążki strumienia świadomości, techniki rozwiniętej później w Ulissesie.
• Tematyka:
  • Konflikt z religią: Walka Stephena z rygorystycznym katolicyzmem i poczuciem winy.
  • Tożsamość narodowa: Krytyczny stosunek do irlandzkiego nacjonalizmu i polityki.
  • Izolacja artysty: Przekonanie, że prawdziwa twórczość wymaga dystansu i wyobcowania ze społeczeństwa.

Opowieść o rozwoju Stefana Dedalusa – od dzieciństwa do dojrzałości. Tak w skrócie można określić tę, na poły autobiograficzną, historię.
Odkrywając, że świat dorosłych pełen jest omyłek i niesprawiedliwości, Stefan przechodzi burzliwą przemianę z pobożnego i układnego chłopca w tego, który na drodze buntu uwolni się od hipokryzji otaczającej go zewsząd.