Pan Tadeusz

„Pan Tadeusz” – Adam Mickiewicz.

„Pan Tadeusz” to poemat epicki Adama Mickiewicza wydany w dwóch tomach w 1834 w Paryżu przez Aleksandra Jełowickiego. Ta epopeja narodowa powstała w latach 1833–1834 w Paryżu. Składa się z dwunastu ksiąg pisanych wierszem, trzynastozgłoskowym aleksandrynem polskim.

Akcja Pana Tadeusza rozgrywa się w czasach wojen napoleońskich. Ks. Robak, próbując naprawić swoje dawne winy, agituje polską szlachtę do powstania i walki u boku Napoleona. Usiłowania jego niweczy Klucznik, który zapał szlachty wykorzystuje przeciwko Soplicom, doprowadzając do zajazdu. Jednak gdy pojawia się wspólny wróg, Rosjanie, następuje pogodzenie wszystkich stron sporu i ma miejsce wspólna walka przeciw Moskalom.

Ponadto przez cały utwór przewija się spór o zamek Horeszków. Teoretycznie należy on do Sopliców, gdyż został nadany im podczas konfederacji targowickiej. Hrabia, Gerwazy – Klucznik – i okoliczna szlachta zamierzają dokonać zajazdu na Sopliców. Podburza ich do tego Klucznik.

Oprócz tego utwór jest wyrazem tęsknoty poety za ojczyzną (tzw. „krajem lat dziecinnych”) i próbą zjednoczenia skłóconej emigracji.

• Główne wątki:
  • Spór Sopliców i Horeszków o zamek.
  • Miłość Tadeusza do Zosi.
  • Historia ks. Robaka (Jacka Soplicy) i jego próba odkupienia win poprzez działalność patriotyczną.
  • Przygotowania do powstania na Litwie u boku wojsk napoleońskich.