Jaźń i tożsamość – Studia z filozofii człowieka – Tadeusz Kobierzycki

Hume w połowie XVIII wieku dowodził, że ogólne zasady dobrego smaku są takie same dla wszystkich ludzi. Jung w XX wieku dowodził, że taka reakcja ma związek a archetypami, które stanowi odwieczne wzorce percepcji, takie same w różnych kulturach. Można zaryzykować hipotezę, ze czynnikiem przyciągającym człowieka do obiektów sztuki jest ja emocjonalne przeżycie przyjemności albo nieprzyjemności, szoku albo ukojenia, pobudzenia albo zahamowania. Wydaje się że ja emocjonalne nadzoruje reakcje zmysłów niezagazowanych w obiekty estetyczne, tak jak obiekty nieestetyczne. Można odnieść wrażenie że dawny spór o przeżycia twórcze czy estetyczne jest teraz zastępowany przez analizy wyobraźni twórczej.